Paletli vinç, tekerlek yerine tank gibi palet (zincirli yürüyüş takımı) üzerinde duran ve genellikle kafes bomlu olan bir vinçtir; ayak açmadan, geniş palet yüzeyi üzerinde durarak kaldırır ve birçok modeli yükü kancada tutarken sahada yürüyebilir. Mobil vinçten daha iyi olduğu yer, aylarca süren, ağır ve tekrarlı kaldırmaların olduğu büyük şantiyelerdir. Tek günlük bir şehir içi işinde ise neredeyse her zaman mobil vinç daha mantıklıdır. Bu yazıda farkı ve karar kuralını anlatıyoruz.
Paletli vinci farklı kılan üç özellik
1. Ayak yerine palet
Mobil vinç kaldırmadan önce ayaklarını açar ve yükü dört noktadan zemine aktarır. Paletli vinç ise yükü iki uzun palet boyunca dağıtır. Bu, aynı ağırlıkta vinç için zemine binen yükün daha geniş alana yayılması demektir. Yine de paletli vinçler çok ağırdır ve zemin hazırlığı gerektirir; genellikle sıkıştırılmış dolgu, serilen çelik veya ahşap paletler (mat) üzerinde çalışır. Zemin basıncı mantığını vinç ayakları ve zemin basıncı yazısında anlattık.
2. Yükle yürüyebilme
Birçok paletli vinç, üreticinin tablosunda izin verilen sınırlar içinde yükü kancada tutarken yavaşça ilerleyebilir. Mobil vinç ise yükle yer değiştiremez; her yeni konum için ayaklar toplanır, araç ilerler, ayaklar yeniden açılır. Uzun bir hat boyunca kiriş, boru veya prefabrik eleman yerleştirilen işlerde bu fark ciddi zaman kazandırır. Yükle yürüme için zemin düz ve sağlam olmalı, kapasite yürüme tablosundan okunmalıdır.
3. Sahada kurulur, parça parça taşınır
Paletli vinç kendi başına yolda yürüyemez. Gövde, paletler, bom parçaları ve karşı ağırlık ayrı tırlarla gelir ve sahada, çoğu zaman yardımcı bir mobil vinçle birleştirilir. Bu kurulum modele göre saatler ile günler arasında sürer ve sökümü de benzer bir iş ister. Karşı ağırlığın taşınması ve takılması için vinç çeşitleri yazısına da göz atabilirsiniz.
Paletli mi, mobil mi? Karşılaştırma
| Konu | Mobil vinç | Paletli vinç |
|---|---|---|
| Sahaya geliş | Kendi tekerleğiyle, aynı gün | Tırlarla parça parça, sahada kurulum |
| Kurulum süresi | Genelde dakikalar ile birkaç saat | Genelde saatler ile günler |
| Yükle yer değiştirme | Yapılmaz | Tablonun izin verdiği ölçüde yapılabilir |
| Zemin ihtiyacı | Ayak noktalarında sağlam zemin ve plaka | Geniş, düz, hazırlanmış çalışma alanı |
| Dar şehir sokağı | Uygun modeller var | Genelde uygun değil |
| Kısa süreli iş | Ekonomik | Kurulum maliyeti nedeniyle pahalı |
| Aylarca süren ağır montaj | Her taşınmada kurulum tekrarlanır | Bir kez kurulur, sahada kalır |
Karar kuralı: paletli vinç ne zaman öne geçer?
Aşağıdaki sorulardan üç veya daha fazlasına evet diyorsanız paletli vinç seçeneği masaya konmalıdır. Bir veya ikisine evet diyorsanız mobil vinç çoğu zaman daha doğrudur.
- İş haftalar veya aylar sürecek mi?
- Kaldırmalar tekrarlı ve ağır mı? Örneğin onlarca prefabrik kiriş, tank, trafo veya rüzgar türbini parçası.
- Vincin yükle birlikte saha içinde yer değiştirmesi işi hızlandıracak mı?
- Saha geniş, düz ve kurulum için tırların girebileceği alana sahip mi?
- Ayakların açılacağı noktaları tek tek hazırlamak, bir kez palet yolu hazırlamaktan daha zor mu?
- Yük, ihtiyaç duyulan yarıçapta bir mobil vincin sınıfını zorluyor mu?
Bölgede hangi işlerde gündeme gelir?
Şanlıurfa ve çevresinde paletli vinç daha çok büyük enerji, baraj ve sanayi projelerinde gündeme gelir: rüzgar santrali kurulumları, büyük sanayi tesisi çelik montajları, su yapıları ve ağır ekipman yerleşimleri. Baraj ve su yapılarında vinç ve GES ve RES tesislerinde vinç yazılarında bu tür işlerin genel ihtiyaçlarına değindik. Fabrika içi bir makine taşıma, çatıya klima santrali çıkarma, tabela veya prefabrik yapı montajı gibi işlerin büyük çoğunluğu ise mobil vinç veya hiyapla yapılır.
Küçük paletli vinçler: örümcek vinç
"Paletli" kelimesini duyan herkes dev bir şantiye vinci düşünmesin. Ölçeğin öbür ucunda, kapıdan ve hatta asansörden geçebilen küçük paletli vinçler, yani örümcek vinçler vardır. Bunlar ayak da açar, palet üzerinde yürür ve iç mekan, avlu, cam montajı gibi işlerde kullanılır. Ayrıntısını örümcek vinç yazımızda anlattık.
Paletli vinç planlarken sorulacak sorular
- Kurulum ve söküm kaç gün sürecek, bu süreler fiyatta nasıl hesaplanıyor?
- Kurulum için yardımcı vinç gerekiyor mu, kim sağlıyor?
- Taşıma için kaç tır gelecek, sahaya giriş güzergâhı uygun mu?
- Palet yolu için zemin hazırlığını kim yapacak, hangi taşıma gücü bekleniyor?
- Yükle yürüme planlanıyorsa, yürüme tablosu ve güzergâh eğimi kontrol edildi mi?
- Rüzgar nedeniyle bekleme olursa bekleme bedeli nasıl işleyecek?
Hangi vinç tipinin işinize uyduğundan emin değilseniz yükü, mesafeyi ve iş süresini anlatmanız yeterli. Kısa süreli işlerde mobil vinç ve hiyap ile çözüm sunuyor, daha büyük projelerde neye ihtiyaç olduğunu birlikte netleştiriyoruz. Hizmetlerimizin tamamı hizmetler sayfasında.
Maliyet nasıl düşünülmeli?
Paletli vinçte maliyeti belirleyen kalem çoğu zaman günlük kira değil, taşıma ve kurulumdur. Birkaç tırla gelen parçalar, yardımcı vinç, kurulum ekibi ve söküm, iş kısa sürdüğünde toplam bütçenin büyük bölümünü oluşturur. İş uzadıkça bu sabit maliyet günlere bölünür ve paletli vincin günlük verimi öne çıkar. Bu yüzden karşılaştırmayı her zaman iş süresinin tamamı üzerinden yapın: mobil vincin her yer değiştirmede kaybettiği kurulum süresi ile paletli vincin bir kez ödediği kurulum maliyetini yan yana koyun. Teklif karşılaştırırken nelere bakılacağını vinç kiralama teklifi nasıl karşılaştırılır yazısında topladık.
Kısacası paletli vinç, doğru işte çok verimli, yanlış işte gereksiz pahalı bir makinedir. Kararı vincin tonajı değil, işin süresi ve sahanın yapısı verir.
Sık sorulan sorular
Paletli vinç nedir?
Tekerlek yerine palet üzerinde duran, genellikle kafes bomlu bir vinçtir. Ayak açmadan palet yüzeyi üzerinde kaldırır ve birçok modeli yükle birlikte sahada yürüyebilir.
Paletli vinç ile mobil vinç arasındaki fark nedir?
Mobil vinç kendi tekerleğiyle gelir ve hızlı kurulur; paletli vinç tırlarla parça parça gelir, sahada kurulur ama uzun ve ağır işlerde yükle yürüyebilmesi sayesinde avantaj sağlar.
Paletli vinç yolda gidebilir mi?
Büyük paletli vinçler kamu yolunda kendi başına yürümez; sökülüp tırlarla taşınır. Sahada kısa mesafelerde paletleriyle hareket eder.
Paletli vinç kurulumu ne kadar sürer?
Modele, bom uzunluğuna ve karşı ağırlık miktarına göre saatler ile günler arasında değişir. Söküm de benzer süre ister.
Kısa süreli işte paletli vinç mantıklı mı?
Genellikle hayır. Taşıma ve kurulum maliyeti kısa işte orantısız kalır; bu işler çoğunlukla mobil vinçle daha ekonomik yapılır.