Kısa cevap: Mobil vinç, hiyap ve sepetli platform kiralamada olağan uygulama aracın operatörüyle gelmesidir; AZY Vinç'te de araçlar varsayılan olarak belgeli operatörümüzle gelir. Kendi belgeli operatörünüzle çalışmak istiyorsanız operatörsüz kiralamayı da konuşabiliriz; bu durumda operatörün belgesi, sigorta, teslim tutanağı ve sorumluluk paylaşımı baştan yazılı olarak netleştirilir. Bu yazıda iki yolun farkını, operatörsüz kiralamanın şartlarını ve iş sahibinin payına düşen işleri anlatıyoruz.
Vinç neden çoğunlukla operatörüyle kiralanır?
Çünkü vinçte asıl iş aracı sürmek değil, yükü güvenle kaldırmaktır ve bu iş makineyi tanıyan, belgeli bir kişiyi gerektirir. Bir mobil vinç her kaldırmada farklı bir kapasiteyle çalışır: aynı araç bom kısayken ağır bir yükü kaldırır, bom uzayıp yük uzaklaştıkça kapasitesi hızla düşer. Hangi açıda, hangi yarıçapta, hangi ayak açıklığında ne kadar kaldırılabileceğini aracın yük tablosu söyler; bunu sahada okuyup uygulayan kişi operatördür. Aracın günlük kontrolü, ayakların zemine göre açılması ve güvenlik sistemlerinin ayarı da operatörün işidir.
Bir başka neden makineye alışkanlıktır. Her vincin kumandası, tepkisi ve güvenlik sistemi biraz farklıdır. Aracı her gün kullanan operatör, yükün nasıl salınacağını ve hangi hareketin ne kadar hızlı olacağını bilir. Başka bir makinede deneyimli biri bile ilk kez oturduğu araçta bu hissi taşımaz. Kaldırmada hata payı küçük olduğu için bu fark önemlidir.
Operatörlük belgesi ile G sınıfı ehliyet arasındaki farkı ayrıca merak ediyorsanız vinç operatörü belgesi zorunlu mu yazımıza bakabilirsiniz; burada konuyu kiralayan tarafın gözünden ele alıyoruz.
Mevzuat bu konuda ne diyor?
İş güvenliği mevzuatı, özel risk taşıyan iş ekipmanını yalnızca o işe görevlendirilmiş kişinin kullanmasını ister. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin 8. maddesi bu tür ekipmanın “sadece o ekipmanı kullanmak üzere görevlendirilen kişilerce” kullanılacağını söyler. Aynı yönetmeliğin ekinde; kendinden hareketli iş ekipmanlarının uygun eğitim almış çalışanlarca kullanılacağı, operatör yükün yolunu tam göremiyorsa ona yol gösterecek eğitimli bir kişinin görevlendirileceği ve bütün kaldırma işlerinin planlanıp gözetim altında yürütüleceği yazılıdır.
Bu kuralların çerçevesini 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çizer. Pratik sonucu şudur: vinci kimin kullandığı, sahadaki herkesin güvenliğini ve bir aksilikte sorumluluğun nereye düşeceğini doğrudan etkiler. Operatörlü kiralamada makine, operatör ve kaldırma tek bir hizmetin parçası olur; sorumluluk dağılımı baştan bellidir.
“Kendi operatörüm var” diyorsanız: operatörsüz kiralamanın şartları
Şantiyesinde belgeli operatör çalıştıran firmalar bazen yalnızca aracı ister. Bu mümkündür; ancak aracı teslim etmeden önce aşağıdaki konular yazılı olarak netleşir. Bu şartlar karşılanmıyorsa işi operatörümüzle yapmak hem sizin için hem bizim için daha güvenlidir.
- Operatör belgesi: Aracı kullanacak kişinin o araç tipi için geçerli operatör belgesi (MYK mesleki yeterlilik belgesi) ve uygun sürücü belgesi istenir; ad-soyad teslim tutanağına yazılır.
- Sigorta ve sözleşme: Araç sigortası ve kiralama sözleşmesi kimin kullanacağına göre kurulur. Operatörsüz kiralamada hasar, kaza ve üçüncü kişilere verilen zararda kimin neyi karşılayacağı sözleşmede açıkça yazılır. Konuyu kiralama sözleşmesinde sigorta ve hasar yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Teslim ve tanıtım: Araç teslim edilirken günlük kontrol, kumandalar, yük tablosu ve güvenlik sistemleri operatörünüze makine başında gösterilir; araç ve ekipmanın durumu tutanağa geçer.
- Tek sorumlu: Kaldırma sırasında “dur” deme yetkisinin kimde olduğu net olmalıdır. Operatörsüz kiralamada bu kişi sizin operatörünüzdür; kaldırma planı ve sahadaki iş güvenliği düzeni de sizin sorumluluğunuzdadır.
- Depozito ve süre: Makinenin sahanızda kaldığı işlerde teslim ve iade saati, yakıt ve olası hasar için güvence konuşulur; ayrıntıları ödeme, kapora ve iptal yazımızda bulabilirsiniz.
Operatörlü kiralamayı seçtiğinizde de sizin operatörünüz ya da ustabaşınız işin içinde yer alır: yükü tanır, bağlamaya yardım eder, işaretçi olarak görev alabilir. Bu rolleri işaretçi, sapancı ve rigger yazımızda ayırdık.
Sepetli platformda “ben kendim kullanırım” olur mu?
Sepetli platformda da araç varsayılan olarak operatörümüzle gelir; sizin ekibiniz sepette kendi işini yapar. Tabelacı, elektrikçi, boyacı ya da camcı sepete biner; platformu yükseltmek, döndürmek ve konumlandırmak operatörün kumandasındadır. Böylece usta elindeki işe odaklanır, platformun dengesi ve çevredeki engeller başka bir gözle izlenir. Platformu kendi belgeli personelinizle kullanmak isterseniz yukarıdaki şartlar burada da geçerlidir. Sepette çalışanların belge durumu ayrı bir konudur; manlift ve sepetli platform ehliyeti yazımızda bunu ele aldık.
Operatörlü kiralamada sizin sorumluluğunuz ne?
Operatör aracı ve kaldırmayı üstlenir; işin sahibi olarak siz sahayı, yükün bilgisini ve izinleri hazırlarsınız. Aşağıdaki tablo tipik bir işte görev paylaşımını gösterir. Büyük şantiyelerde bu paylaşım kaldırma planında ve sözleşmede ayrıca yazılır.
| Konu | Vinç firması ve operatör | İş sahibi (siz) |
|---|---|---|
| Aracın uygunluğu, günlük kontrolü, periyodik kontrol belgesi | Sağlar ve gösterir | Gerekirse belgeleri ister |
| Yükün ağırlığı ve ölçüsü | Bilgiye göre araç seçer, şüphede sorar | Doğru bilgiyi verir: etiket, irsaliye, katalog |
| Aracın kurulacağı yer ve zemin | Ayak ve plaka yerini belirler | Alanı boş tutar, altyapı ve dolgu bilgisini verir |
| Yol kapatma, kaldırım ve işgaliye izni | Gereken alanı söyler | Belediyeden izni alır ya da alınmasını organize eder |
| Yükün bağlanması | Yöntemi belirler, uygunluğu kontrol eder | Yükü kaldırmaya hazır, bağlanabilir hâle getirir |
| Çalışma alanının güvenliği | Kaldırma bölgesini tarif eder | Alanı çevirir, yayayı ve çalışanları uzak tutar |
| Şantiyedeki İSG koordinasyonu | Kendi ekibinin evrakını verir | Şantiye kurallarını, giriş eğitimini ve izin sistemini işletir |
Tablodaki en sık aksayan kalem yük bilgisidir. “Yaklaşık bir ton” denilen yük sahada daha ağır çıkarsa araç değişebilir ve iş gecikir. Ağırlığı bilmiyorsanız tahmin yerine etiket ya da irsaliye fotoğrafı gönderin. Araç seçimi bu bilgiye göre yapılır; yanlış bilgiyle gelen araç sahada işi göremeyebilir.
Operatörlü kiralamanın fiyatı nasıl oluşur?
Operatörlü kiralamada operatörün emeği fiyatın içindedir; ayrıca operatör ücreti çıkmaz. Fiyatı belirleyen başlıca kalemler şunlardır:
- Yükün ağırlığı ve gereken araç tipi (mobil vinç, hiyap, sepetli platform)
- Çalışma yüksekliği ve aracın yüke olan uzaklığı
- Süre: saatlik, yarım gün, günlük ya da çok günlü iş
- Saha erişimi: dar sokak, eğim, yol kapatma ihtiyacı
- İşin yapılacağı yerin Haliliye'deki adresimize uzaklığı
- Mesai dışı, gece ya da tatil günü çalışma
Birkaç gün süren işlerde operatörün çalışma ve dinlenme saatleri de plana yazılır; vardiya gerekiyorsa bunu teklif aşamasında konuşuruz.
Şanlıurfa'da operatörlü vinç nasıl ayarlanır?
AZY Vinç'e 0542 488 98 08 numarasından ulaşabilir, aynı numaraya WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Şanlıurfa merkezde (Haliliye, Eyyübiye, Karaköprü) ve ilçelerde 7/24 ulaşılabiliriz. Mesajınıza şunları ekleyin:
- Kaldırılacak yükün fotoğrafı, yaklaşık ağırlığı ve ölçüsü
- Yükün çıkacağı yükseklik ya da kat
- Aracın duracağı yerin fotoğrafı ve konum
- İşin tarihi ve yaklaşık süresi
- Şantiye işiyse istenen evraklar (operatör belgesi, periyodik kontrol raporu, sigorta)
İşi anlatın, uygun aracı ve fiyatı baştan net söyleyelim. Hizmetin kapsamını mobil vinç kiralama sayfamızda, bölge geneli için Şanlıurfa vinç kiralama sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Operatörsüz vinç kiralanabilir mi?
Evet, şartları sağlanırsa. Olağan uygulama aracın operatörüyle gelmesidir ve AZY Vinç'te araçlar varsayılan olarak belgeli operatörümüzle gelir. Kendi belgeli operatörünüzle çalışmak isterseniz operatör belgesi, sigorta, teslim tutanağı ve sorumluluk paylaşımı yazılı olarak netleştirilerek operatörsüz kiralama konuşulabilir.
Şoförsüz vinç ile operatörsüz vinç aynı şey mi?
Evet, ikisi de aracın kullanıcısı olmadan yalnızca makinenin kiralanması anlamında aranıyor. Vinçte aracı yolda süren ve kaldırmayı yapan kişi genellikle aynı operatördür ve hizmetin parçasıdır.
Operatör ücreti ayrıca mı ödenir?
Hayır. Operatörlü kiralamada operatörün emeği fiyata dahildir. Fiyatı yük, yükseklik, süre, saha erişimi ve mesafe belirler.
Kendi belgeli operatörüm vinci kullanabilir mi?
Konuşabiliriz. Operatörünüzün o araç tipi için geçerli belgesi olması, sigorta ve hasar sorumluluğunun sözleşmede yazılması ve aracın tutanakla teslim edilmesi gerekir. Bu şartlar karşılanmıyorsa işi kendi operatörümüzle yaparız; sizin operatörünüz yükün hazırlanmasında ve işaretçi olarak yer alır.
Operatörlü kiralamada benim sorumluluğum nedir?
Yükün doğru ağırlık ve ölçü bilgisini vermek, aracın kurulacağı alanı boş ve uygun tutmak, gerekiyorsa yol kapatma iznini almak, çalışma alanını çevirmek ve şantiyedeki iş güvenliği düzenini işletmek iş sahibinin payına düşer.
Sepetli platformu ben kullanabilir miyim?
Varsayılan olarak platformu operatörümüz kullanır, sizin ekibiniz sepette işini yapar. Platformu kendi belgeli personelinizle kullanmak isterseniz belge, sigorta ve teslim şartlarını önceden konuşuruz.