Kısa cevap: hiyap tonajı ton değil tonmetre (tm) ile söylenir ve gerçek kapasite mesafeye göre değişir. Örnek üretici diyagramlarına göre 8 tm'lik bir hiyap 4 metrede yaklaşık 2 ton, 25 tm'lik bir hiyap 6 metrede yaklaşık 3,5 ton, 50 tm'lik bir hiyap 6 metrede yaklaşık 7 ton kaldırır; 10 metrede bu değerler yarıya yakın düşer. Hiyabın ne olduğunu ve hangi işlerde kullanıldığını hiyap nedir, kaç ton kaldırır yazımızda anlattık; burada sınıfları gerçek üretici verileriyle karşılaştırıyor ve hangi işe hangi büyüklüğün gerektiğini gösteriyoruz.
Tonmetre ne demek, "kaç tonluk hiyap" neden yetmez?
Tonmetre, yükün ağırlığı ile vincin döner merkezine olan yatay mesafesinin çarpımıdır. Teoride 8 tonmetrelik bir hiyap 1 metrede 8 ton, 4 metrede 2 ton kaldırır. Sahada "8 tonluk hiyap" denince çoğu zaman bu 8 tonmetre kastedilir; 8 ton yükü kaldırdığı anlamına gelmez. Gerçek değer teoriden biraz daha düşüktür, çünkü bom uzadıkça kendi ağırlığı da momente eklenir. Örnek: Palfinger PK 8.501 SLD 1 8,1 tm sınıfında; üretici broşüründeki diyagrama göre 3,7 metrede 2.050 kg (yaklaşık 7,6 tm), 9,6 metrede 720 kg (yaklaşık 6,9 tm) kaldırıyor. Katalogdaki "azami kaldırma" değeri ise (bu modelde 5.700 kg) yalnızca bom araca çok yakınken geçerlidir. Telefonda tonmetre yerine yükün kilosunu ve mesafeyi söylemeniz bu yüzden daha doğru sonuç verir.
Sınıflara göre hiyap ne kaldırır?
Dört sınıf için birer örnek modelin üretici diyagramından okunan değerler aşağıda. Parantez içindeki mesafeler diyagramdaki gerçek noktalardır. Palfinger, diyagramlardaki erişimlerin 20° bom açısında verildiğini ve en uzak erişim olmadığını not ediyor. Değerler yalnızca o model ve o uzatma (bom) varyantı içindir; sahaya gelen her hiyabın kendi diyagramı esastır.
| Sınıf | Örnek model | Yaklaşık 4 m | Yaklaşık 6 m | Yaklaşık 10 m | Hidrolik erişim |
|---|---|---|---|---|---|
| 8 tm | Palfinger PK 8.501 SLD 1 (B varyantı) | 2,05 t (3,7 m) | 1,3 t (5,6 m) | 0,72 t (9,6 m) | 11,8 m'ye kadar (en uzun varyant) |
| 15 tm | Fassi F155A.0.22 | 3,15 t (4,3 m) | 2,19 t (6,1 m) | 1,26 t (10,1 m) | 14,4 m (bu varyant) |
| 25 tm | Palfinger PK 26002 EH (D varyantı) | 5,2 t (4,3 m) | 3,45 t (6,2 m) | 1,9 t (10,2 m) | 21,3 m'ye kadar (en uzun varyant) |
| 50 tm | Palfinger PK 53002 SH (F varyantı) | 10,0 t (4,5 m) | 7,0 t (6,2 m) | 4,0 t (9,9 m) | 21,0 m'ye kadar (en uzun varyant) |
Kaynaklar: Fassi F155A.2 ürün sayfası ve aynı sayfadaki F155A hidrolik erişim diyagramı (üretici F155A.2 için 14,9 tm veriyor), Palfinger PK 23502 / PK 26002 EH broşürü (24,9 tm) ve Palfinger PK 53002 SH broşürü (50,1 tm). Aynı modelde bile uzatma sayısı arttıkça yakın mesafedeki kapasite düşer: PK 53002 SH'nin en kısa varyantı en fazla 17,9 ton, en uzun varyantı en fazla 14,7 ton kaldırıyor. Uzun erişim isteyen bir iş, aynı tonmetrede daha uzun kollu bir araç ister.
Hangi hiyap hangi büyüklükte kamyona takılır?
Hiyabın sınıfı büyüdükçe vincin kendi ağırlığı, ayak açıklığı ve kabin arkasında kapladığı yer de büyür. Bu da hem kamyonun büyüklüğünü hem de kasaya ne kadar yük alınabileceğini belirler.
| Sınıf | Vincin kendi ağırlığı | Ayak açıklığı | Kabin arkasında kapladığı yer | Genellikle taşıyıcı |
|---|---|---|---|---|
| 8 tm (PK 8.501 SLD 1) | 1.050 kg | 3,2 m standart, 5,6 m en fazla | 0,72 m | İki akslı hafif-orta kamyon |
| 15 tm (Fassi F155A) | Modele göre | Modele göre | Modele göre | İki akslı orta kamyon |
| 25 tm (PK 26002 EH) | 2.583 kg | 5,0 m standart, 7,4 m en fazla | 0,96 m | İki ya da üç akslı kamyon |
| 50 tm (PK 53002 SH) | 4.145 kg | 7,8 m | 1,33–1,47 m | Üç ya da dört akslı ağır kamyon |
Son sütun kesin bir kural değildir; montajcı, kamyonun dingil yüklerine göre karar verir. Pratik sonuçlar şunlar: 50 tm'lik bir hiyap ayaklarını yaklaşık 8 metreye açar, yani dar bir mahalle sokağında 8 tm'lik araçla aynı rahatlıkta çalışamaz. Vincin kendi ağırlığı ve ayakları kamyonun taşıma payından düşer; büyük hiyap, kasasında daha az yük taşıyabilir. Kamyonun ağırlığı sürücü belgesi sınıfını da belirler; bunu vinç ehliyeti hangi sınıf yazımızda anlattık.
Hangi iş için hangi hiyap?
| İş | Genellikle yeten sınıf | Neden |
|---|---|---|
| Palet briket, çimento, demir indirme; klima dış ünitesi | 8–15 tm | Yük hafif, mesafe kısa |
| Tabela, totem, aydınlatma direği | 15–25 tm | Hem yükseklik hem orta mesafe |
| Jeneratör, kompresör, birkaç tonluk makine | 25 tm ve üstü | Yakın mesafede birkaç ton gerekir |
| Çatıya panel veya cephe elemanı, 10 metrenin üstünde | 25 tm ve üstü | Uzanımda kalan kapasite belirleyici |
| Ağır prefabrik eleman, büyük beton parça | 50 tm ve üstü | 4–6 metrede 7–10 ton |
| Yük ağır ve 12 metreden uzakta, ya da 20 metrenin üstünde yükseklik | Mobil vinç | Hiyabın erişimi ve kapasitesi yetmez |
Kaba bir karşılaştırma: örnek 50 tm'lik hiyap 10 metrede yaklaşık 4 ton kaldırırken, örnek 25 tonluk mobil vinç (Sany STC250) aynı mesafede 7,5 ton kaldırıyor. Hiyabın avantajı tonaj değil, yükü kendi kasasında getirip tek araçla yerine koymasıdır. İkisi arasındaki tercihi hiyap mı mobil vinç mi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Hiyap ücretini ne belirler?
- Gereken sınıf: büyük tonmetre, büyük kamyon ve daha yüksek maliyet demektir
- Yükün alınacağı ve bırakılacağı adresler arasındaki mesafe
- Kaç parça taşınacağı ve her noktada ne kadar bekleneceği
- Yükseklik ve uzatma (jib) ihtiyacı
- Gece, hafta sonu, acil çalışma ve ilçeye mesafe
Gereğinden büyük hiyap çağırmak ücreti artırır, küçük hiyap ise sahada yük kaldırılamadığı için ikinci bir aracı gerektirir. Doğru sınıfı belirlemek için yükün kilosu ile mesafe yeterlidir.
Şanlıurfa'da hiyap nasıl ayarlanır?
İhtiyacınız olan tonmetrede operatörlü hiyap sağlarız. Şanlıurfa merkezde, OSB'de ve ilçelerde tabela, totem, malzeme ve makine işlerinde doğru aracı ilk seferde gönderebilmemiz için WhatsApp'tan şunları iletin:
- Yükün ağırlığı ve ölçüsü; birden fazla parça varsa her birinin ağırlığı
- Yükün alınacağı ve bırakılacağı adres
- Hiyabın yanaşacağı nokta ile yükün konacağı nokta arasındaki yatay mesafe
- Yükün konacağı yükseklik ve arada saçak, ağaç, kablo olup olmadığı
- Sokağın ve bırakma noktasının fotoğrafı, tarih
0542 488 98 08'i arayabilir ya da aynı numaradan WhatsApp'a yazabilirsiniz. Hizmetin kapsamı için hiyap kiralama sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hiyapta tonmetre (tm) ne demek?
Yük ile döner merkeze olan yatay mesafenin çarpımıdır. 8 tm'lik hiyap teoride 4 metrede 2 ton kaldırır; gerçekte bom ağırlığı nedeniyle biraz daha az kaldırır.
8 tonluk hiyap kaç ton kaldırır?
Sahada "8 tonluk" denen hiyap genellikle 8 tonmetredir. Örnek model PK 8.501 SLD 1 3,7 metrede yaklaşık 2 ton, 9,6 metrede 720 kg kaldırıyor; 8 tonu kaldırmaz.
Hiyap kaç metre uzanır?
Örnek modellerde hidrolik erişim 8 tm sınıfında 11,8 metreye, 25 ve 50 tm sınıfında 21 metreye kadar çıkıyor. Ek uzatma (fly-jib) ile PK 26002 EH için 29,4 m, PK 53002 SH için 32,5 m veriliyor; uzaklaştıkça kaldırılan yük birkaç yüz kiloya iner.
Hiyap kaçıncı kata yük çıkarır?
Yükseklik ve mesafeye birlikte bakılır. Hiyabın bomu dik açıyla da çalışır ve hafif yükleri birkaç kat yukarıya çıkarabilir; ama yükseldikçe ve uzaklaştıkça kapasite hızla düşer. Ağır yük yüksek kata gidecekse mobil vinç daha doğru seçimdir.
Hiyap için hangi ehliyet gerekir?
Hiyap kamyon üstüne monte olduğu için kamyonun ağırlığına göre C1 veya C sınıfı sürücü belgesi, vinci kullanmak için operatörlük belgesi gerekir. Operatörlü kiralamada bu bizim sorumluluğumuzdadır.
Büyük hiyap kasasına daha çok yük alır mı?
Her zaman değil. Vincin kendi ağırlığı (örnekte 8 tm için yaklaşık 1 ton, 50 tm için 4 tonun üstünde) ve ayakları kamyonun taşıma payından düşer. Kasa yükü kamyona ve vinç donanımına göre ayrıca hesaplanır.
Hiyap kiralama saatlik mi, günlük mü?
Tek noktadan alıp bırakılan kısa işler saatlik, birden çok noktalı ya da gün boyu süren işler günlük fiyatlanır. İşi anlatın, hangisinin uygun olduğunu baştan söyleyelim.