Bir üretim hattını taşımanın en pahalı kalemi vinç kirası değildir; duran üretimdir. Bu yüzden fabrika taşımalarında iyi bir plan, ucuz bir tekliften çok daha değerlidir. Makinelerin hangi sırayla sökülüp hangi sırayla yerleştirileceği, hangi gün hangi aracın sahada olacağı ve kritik makinenin ne kadar süre devre dışı kalacağı baştan bilinmelidir.
Planlama: sondan başa doğru düşünmek
Taşıma planı, yeni fabrikadaki yerleşim planından geriye doğru kurulur. Önce hangi makinenin nereye oturacağı kesinleşir; sonra bu sıraya göre söküm planlanır.
En sık yapılan hata bunun tersidir: makineler eski fabrikada kolaylık sırasına göre sökülür, yeni fabrikaya rastgele gelir ve içeride hareket ettirilmek zorunda kalır. Her ek hareket, ek risk ve ek maliyettir.
Makine ağırlığı ve ağırlık merkezi
Endüstriyel makinelerde ağırlık merkezi neredeyse hiçbir zaman geometrik ortada değildir. Motor, redüktör ve şanzıman bir tarafta toplanmıştır.
Bu nedenle makine dokümanındaki kaldırma noktaları esas alınır. Doküman yoksa makine kontrollü biçimde yerden birkaç santim kaldırılıp dengesi gözlenir; eğim varsa bağlama noktaları düzeltilir. Bu adım atlanınca makine havada döner ve hem kendisi hem çevresi zarar görür.
Hassas makinelerde ek önlem
- CNC tezgâhları ve ölçüm cihazları darbeye ve titreşime duyarlıdır
- Kaldırmadan önce hareketli aksamlar sabitlenir
- Sıvı devreleri boşaltılır ya da emniyete alınır
- Elektrik ve pnömatik bağlantılar etiketlenerek sökülür
- Taşıma sırasında titreşim yalıtımı sağlanır
Etiketleme küçük bir ayrıntı gibi durur ama yeniden devreye alma süresini en çok kısaltan iştir. Etiketlenmemiş bir pano, yeni fabrikada günler kaybettirebilir.
Bina içi hareket ve çıkış yolu
Makine fabrikanın içindedir; vinç dışarıdadır. Aradaki mesafe işin en zor kısmıdır. Kapı genişliği, kolon aralıkları ve çatı yüksekliği önceden ölçülmelidir.
Bazı işlerde makine kapıdan çıkmaz ve çatı panelinin sökülmesi gündeme gelir. Bu, keşifte anlaşılması gereken bir durumdur; taşıma günü fark edilirse plan tamamen bozulur.
Fabrika içi hareket için forklift ya da hidrolik kızak kullanılır, çıkış noktasında vince devredilir. İki ekipmanın koordinasyonu baştan planlanır.
Zemin ve kaide
Yeni fabrikada makine kaideleri ve ankraj delikleri makine gelmeden hazır olmalıdır. Kaide kotu yanlışsa makine terazisine oturmaz ve üretim kalitesi doğrudan etkilenir.
Ağır makinelerde zemin taşıma kapasitesi de kontrol edilir. Eski bir binaya taşınıyorsanız bu bir statik değerlendirme konusudur.
Süre yönetimi
Taşımaları çoğu zaman hafta sonuna ya da planlı duruş dönemine denk getiriyoruz. Kritik makinelerin önce taşınıp önce devreye alınması, üretimin kısmi olarak erken başlamasını sağlar.
Vinç planlamasını da buna göre yapıyoruz: hangi gün kaç saat, hangi kapasitede araç gerekeceğini önceden çıkarıyoruz.
Sık sorulan sorular
Söküm ve montajı da yapıyor musunuz?
Kaldırma, taşıma ve yerleştirme kısmını üstleniyoruz. Mekanik söküm ve devreye alma genellikle makine teknisyenlerince yapılır; koordinasyonu birlikte planlıyoruz.
Taşıma ne kadar sürer?
Makine sayısına, bina yapısına ve mesafeye bağlıdır. Keşif sonrası gün gün bir program çıkarıyoruz; böylece duruş süresi önceden bilinir.
Makine zarar görürse ne olur?
Doğru kaldırma noktaları ve uygun aparatla risk en aza iner. İşin sigorta kapsamını sözleşmede açıkça tanımlıyoruz.
Hafta sonu çalışıyor musunuz?
Evet. Fabrika taşımalarının büyük bölümünü üretimin durduğu hafta sonu ve tatil dönemlerine planlıyoruz.
Makine kapıdan çıkmazsa ne yapılır?
Çatı paneli sökümü ya da duvar açıklığı gündeme gelebilir. Bu ihtimali keşifte belirliyoruz ki taşıma günü sürpriz olmasın.