Direk montajı ilk bakışta basit görünür: direği kaldır, çukura indir, sabitle. Sahada ise iş bundan farklıdır. Direk uzun ve dengesizdir, montaj noktası çoğu zaman enerjili bir hattın yakınındadır ve zemin her zaman vinç ayaklarını taşıyacak durumda değildir. Bu üç konu doğru planlanmadığında iş hem gecikir hem tehlikeli hâle gelir.
Hangi direk türlerinde çalışıyoruz?
- Sokak ve cadde aydınlatma direkleri
- Park, bahçe ve site içi aydınlatma
- Stadyum ve spor sahası projektör direkleri
- Enerji nakil hattı ve alçak gerilim direkleri
- Bayrak direği ve anıt direkler
- Kamera ve trafik sinyalizasyon direkleri
- Tarımsal sulama tesislerinde enerji direkleri
Kısa ve orta boy direklerde araç üstü (hiyap) vinç genellikle en pratik çözümdür: aynı araç hem direği taşır hem kaldırır. Yüksek projektör direklerinde ve ağır beton direklerde ise mobil vinç gerekir.
En kritik konu: enerjili hatta yaklaşma
Direk montajlarının önemli bir bölümü mevcut hatların yakınında yapılır. Vinç bomu ya da kaldırılan direk, enerjili bir iletkene temas etmese bile belirli bir mesafeden sonra elektrik atlaması gerçekleşebilir.
Bu nedenle çalışma öncesinde hattın gerilim seviyesi öğrenilir ve o gerilime karşılık gelen güvenli yaklaşma mesafesi belirlenir. Mesafe korunamıyorsa tek doğru yol, ilgili dağıtım şirketinden enerji kesintisi talep etmektir.
Kesinti alınamıyorsa iş ertelenir. Bu konuda esnetme yapmıyoruz; elektrik kazalarında ikinci şans olmuyor.
Zemin ve çukur planlaması
Direk montajında zemin iki kez sorun çıkarır. Birincisi vinç ayaklarının bastığı nokta: yol kenarı, hendek kenarı ve yeni doldurulmuş toprak ayak basıncını taşımaz.
İkincisi, açılan çukurun kendisidir. Vinç ayağı çukura fazla yakın konumlanırsa zemin kayabilir. Ayaklar çukurdan yeterli mesafeye alınır, gerekirse sedye plakası büyütülür.
Direği dengeli kaldırmak
- Bağlama noktası direğin ağırlık merkezine göre seçilir; ortadan bağlamak her zaman doğru değildir
- Uzun direklerde iki noktadan bağlama ve kılavuz halat kullanılır
- Direk yükselirken dönmesini engellemek için yerden kontrol halatı tutulur
- Galvaniz ve boyalı yüzeylerde zarar vermemek için yumuşak sapan tercih edilir
- Rüzgârlı havada uzun direk kaldırma ertelenir
Uzun ve hafif bir direk, ağır bir yükten daha zor kontrol edilir. Rüzgâr yüzeyi geniş olduğu için direk havada yelken gibi davranır; kılavuz halat bu yüzden lüks değil zorunluluktur.
Yol üstü çalışmalarda trafik önlemi
Cadde ve sokak aydınlatmasında çalışma alanı çoğu zaman trafiğe açıktır. Bu durumda şerit kapatma, uyarı levhası ve gerekiyorsa belediyeden izin süreci işin parçasıdır.
İşgaliye ve yol kapatma izinlerini planlamaya baştan dahil ediyoruz; sahaya gelip beklemek kimsenin işine yaramıyor.
Sık sorulan sorular
Enerji kesintisi olmadan çalışılabilir mi?
Yalnızca güvenli yaklaşma mesafesi korunabiliyorsa. Mesafe sağlanamıyorsa dağıtım şirketinden kesinti alınması gerekir; bu konuda istisna yapmıyoruz.
Kaç metrelik direğe kadar kaldırabiliyorsunuz?
Direğin boyu kadar ağırlığı ve montaj noktasının uzaklığı da belirleyicidir. Direk ölçüsünü ve sahayı öğrendiğimizde uygun aracı netleştiriyoruz.
Bahçe aydınlatması için de geliyor musunuz?
Evet. Site ve villa bahçelerinde aydınlatma direği montajı sık yaptığımız işlerdendir; dar bahçe girişleri için uygun araç seçiyoruz.
Çukuru siz mi açıyorsunuz?
Kazı işi genellikle işverene ya da ayrı bir ekibe aittir. Biz kaldırma ve yerleştirme kısmını yapıyoruz; koordinasyonu keşifte planlıyoruz.
Kışın çalışma yapılıyor mu?
Evet, kış aylarında da çalışıyoruz. Ancak buzlanma ve şiddetli rüzgâr durumunda uzun direk kaldırma güvenli olmadığı için erteleniyor.