Ağır ve büyük bir yükün taşınması iki ayrı problemin toplamıdır: yükü araca almak ve yükü güvenle götürmek. Çoğu kişi birincisine odaklanır, oysa gecikmelerin ve sürprizlerin büyük bölümü ikinciden çıkar. Güzergâhta bir köprü, bir alt geçit ya da bir viraj yükü geçirmiyorsa, yükleme ne kadar iyi yapılmış olursa olsun iş durur.
Hangi yükler bu kapsama girer?
- İş makineleri: ekskavatör, loder, silindir, beko
- Trafo, jeneratör ve büyük elektrik ekipmanı
- Fabrika makineleri ve üretim hattı üniteleri
- Prefabrik modüller ve büyük çelik konstrüksiyon parçaları
- Tarımsal ekipman ve büyük tanklar
- Silo ve depo elemanları
Yükleme yöntemi: rampa mı, vinç mi?
Kendi kendine hareket edebilen iş makineleri lowbed'in arka rampasından yürüyerek çıkar. Bu en hızlı ve en ekonomik yöntemdir; ancak makinenin çalışır durumda olması gerekir.
Arızalı makineler, hareket edemeyen ekipman ve şasisi olmayan yükler ise vinçle kaldırılarak yüklenir. Bu durumda yükleme noktasında hem vinç hem treylerin aynı anda konumlanabileceği alan gerekir.
Vinçle yükleme yapılacaksa yükün üzerinde uygun kaldırma noktaları bulunmalıdır. Yoksa özel bir bağlama planı çıkarılır; bu keşifte belirlenmesi gereken bir konudur.
Gabari: yükün ölçüleri yasal sınırı aşıyor mu?
Karayolunda taşınabilecek yükün genişliği, yüksekliği ve uzunluğu için sınırlar vardır. Bu sınırların aşılması durumunda özel yük taşıma izni alınması gerekir.
En sık sorun çıkaran boyut yüksekliktir. Lowbed'in düşük platformu tam da bunun için vardır: yükü zemine yaklaştırarak toplam yüksekliği sınır içinde tutar. Buna rağmen yüksek bir makine, alt geçitlerde sorun çıkarabilir.
Güzergâh etüdü
- Alt geçit ve köprü yükseklikleri
- Keskin virajlar ve dönüş yarıçapları
- Köprülerin tonaj sınırı
- Enerji ve iletişim hatlarının yüksekliği
- Yol çalışması ve geçici kapanmalar
- Şantiye giriş kapısının genişliği
Son madde küçümsenmemeli. Yükü yüzlerce kilometre taşıyıp şantiye kapısından sokamamak, sahada gerçekten karşılaştığımız bir durumdur. Varış noktasının giriş ölçüsünü baştan soruyoruz.
Yük emniyeti
Yükün bağlanması, taşımanın en kritik teknik kısmıdır. Frenleme, viraj ve yol bozukluğu sırasında yüke gelen kuvvetler, duran hâldekinin çok üzerindedir.
- Bağlama gergileri yükün ağırlığına ve şekline göre seçilir
- İleri, geri ve yanal hareketin tamamı engellenir
- Paletli makinelerde takoz kullanılır
- Keskin köşelerde gergi koruması konur
- Uzun yolda ilk molada bağlantılar yeniden kontrol edilir
İki tarafta da vinç gerekir mi?
Yükleme vinçle yapıldıysa indirme de büyük olasılıkla vinçle yapılacaktır. Bu, varış noktasında da uygun bir vincin planlanmasını gerektirir.
Şanlıurfa ve çevre illerde çalıştığımız için her iki ucu da tek elden planlayabildiğimiz işlerde koordinasyon belirgin biçimde kolaylaşıyor.
Sık sorulan sorular
İş makinesini kendisi yürüyerek çıkabilir mi?
Çalışır durumdaki makineler lowbed rampasından yürüyerek yüklenebilir. Arızalı ya da hareket edemeyen makineler vinçle kaldırılır.
Özel izin ne zaman gerekir?
Yükün genişlik, yükseklik ya da uzunluğu yasal sınırı aştığında gerekir. Ölçüleri öğrendiğimizde izin gerekip gerekmediğini baştan söylüyoruz.
Güzergâhı siz mi planlıyorsunuz?
Evet, ağır ve gabari dışı yüklerde güzergâh etüdü işin parçasıdır. Alt geçit, köprü ve viraj kontrolleri önceden yapılır.
Varış noktasında vinç de lazım mı?
Yük vinçle yüklendiyse genellikle vinçle indirilir. İki ucun planlamasını birlikte yapıyoruz.
Çevre illere taşıma yapıyor musunuz?
Şanlıurfa (Urfa) merkezliyiz; Gaziantep, Adıyaman, Mardin, Diyarbakır ve Kilis yönüne proje bazlı çalışıyoruz.